દોડતી ટ્રેનને જમાડતી સ્ત્રીઓ

વાર્તા

લા પાત્રોના મેક્સિકોના વેરાક્રુઝમાં આવેલું એક નાનું ગામ છે. તેની ચારે બાજુ શેરડી ઊગે છે. ત્યાંથી માલગાડીઓ પસાર થાય છે, અને ઘણી ગાડીઓની છત પર લોકો બેઠેલા હોય છે.

આ મુસાફરો સ્થળાંતરિતો છે. મોટા ભાગના ગ્વાટેમાલા, હોન્ડુરાસ અને અલ સાલ્વાડોરથી આવે છે. તેઓ ઉત્તર તરફ જાય છે, અને ઘણા અમેરિકા પહોંચવાની આશા રાખે છે. આ ટ્રેનોનું એક નામ છે: લા બેસ્તિયા, એટલે કે “રાક્ષસ.”

ફેબ્રુઆરી 1995

ફેબ્રુઆરી 1995માં એક દિવસ રોમેરો પરિવારની બહેનો રોટલી અને દૂધ ખરીદવા ગઈ. તેઓ રેલવે ફાટક પર એક ટ્રેન પસાર થવાની રાહ જોતી હતી. છત પર બેઠેલા પુરુષોએ બૂમ પાડીને કહ્યું કે તેઓ ભૂખ્યા છે.

વધુ ડબ્બા પસાર થયા, અને વધુ અવાજો આવ્યા. બહેનોએ રોટલી અને દૂધ તેમની તરફ ફેંકી દીધાં.

ઘરે પહોંચીને તેમણે પોતાની માતા, લેઓનિલાને વાત કરી. પરિવારે બેસીને નક્કી કર્યું કે તેઓ આ ફરી કરશે. બીજા દિવસે તેમણે ખાવાની આશરે 30 થેલીઓ ફેંકી. તેમને ટ્રેનોના જોખમોની ખબર ન હતી. તેમને બસ ભૂખ્યા લોકો દેખાયા.

પાટા પાસે એક રસોડું

શરૂઆતમાં દરેક સ્ત્રી પોતાના ઘરે રસોઈ બનાવતી. બીજી સ્ત્રીઓ પણ જોડાઈ, અને પડોશીઓએ ખાવાની સામગ્રી આપી. પરિવારે એક સહિયારા રસોડા માટે જમીન આપી.

દરેકે મદદ ન કરી. કેટલાક લોકોએ તેમના રસ્તામાં અવરોધો મૂક્યા. કેટલાક પતિઓએ પોતાની પત્નીઓને ઘરે રહેવા કહ્યું. થોડી સ્ત્રીઓ ટકી રહી, અને તેઓ આ કરતી રહી.

ટ્રેનની સીટી વાગે ત્યારે કોઈ બૂમ પાડે છે, “બિએને ત્રેન!” એટલે કે “ટ્રેન આવે છે!” સ્ત્રીઓ ખાવાનાં ખોખાં અને પાણી ભરેલી હાથલારીઓ લઈને પાટા તરફ દોડે છે. તેઓ નજીક ઊભી રહીને પોતાના હાથ લંબાવે છે. આશરે બે મિનિટમાં બધું પૂરું થઈ જાય છે.

જ્યાં સુધી ભગવાન મને જીવન આપે, અને જ્યાં સુધી સ્થળાંતર ચાલુ રહે, મને લાગે છે કે હું અહીં મદદ કરતી રહીશ.નોર્મા રોમેરો, In These Timesને, 2012

• 1995જે વર્ષે આ શરૂ થયું
• ~20જૂથમાં સ્ત્રીઓ, 2026
• 31 વર્ષઅને હજી ચાલુ

ખાવાથી ઘણું વધારે

કામ વધતું ગયું. સ્ત્રીઓએ એક નાનું દવાખાનું અને એક ઘર બનાવ્યું, જ્યાં સ્થળાંતરિતો આરામ કરી શકે.

એક દિવસ એક યુવાને પોતાની બીમાર મંગેતર માટે મદદની આજીજી કરી. નોર્માને ડર હતો કે પોલીસ તેમની ધરપકડ કરી શકે. છતાં તેઓ છોકરીને ગાડીમાં હૉસ્પિટલ લઈ ગયાં. ત્રણ જગ્યાએ તેની સારવાર કરવાની ના પાડી. આખરે નોર્મા તેને ઘરે લઈ આવ્યાં, અને એક નર્સે મદદ કરી.

એક અઠવાડિયા પછી તે યુવતી સાજી થઈ ગઈ. તે અને તેનો મંગેતર ફરી ટ્રેન પર ચઢી ગયાં.

સમય બદલાયો છે. 2014માં મેક્સિકોએ ફ્રોન્તેરા સુર નામનો એક કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો. 2015માં જૂથની 20મી વર્ષગાંઠે ફક્ત એક સ્થળાંતરિત ટ્રેન પર તેમની પાસેથી પસાર થયો. આજે કેટલા લોકો મુસાફરી કરે છે તે વિશે અહેવાલો જુદા છે. નોર્મા કહે છે કે તેઓ મદદ કરતી રહેશે, કારણ કે સ્થળાંતરિતો સરહદ સુધી પહોંચવાના બીજા રસ્તા શોધે છે.

એકત્રીસ વર્ષ પછી પણ આશરે 20 સ્ત્રીઓ ખાવાનું લઈને પાટા સુધી જાય છે.

ક્યારે શું થયું

1. 1995બહેનો ટ્રેન પર બેઠેલા ભૂખ્યા પુરુષો તરફ રોટલી ફેંકે છે.
2. 2012પંદર સ્ત્રીઓ એક રસોડું, એક દવાખાનું અને એક વિશ્રામગૃહ ચલાવે છે.
3. 2014મેક્સિકો ફ્રોન્તેરા સુર કાર્યક્રમ શરૂ કરે છે.
4. 201520મા વર્ષે ફક્ત એક સ્થળાંતરિત પાસેથી પસાર થાય છે.
5. 2016વેરાક્રુઝની એક યુનિવર્સિટી તેમના માટે સન્માન ચંદ્રકની જાહેરાત કરે છે.
6. 2026આશરે 20 સ્ત્રીઓ હજી ખાવાનું લઈને પાટા સુધી જાય છે.

આ વાર્તા ખાસ કેમ છે

કોઈએ આની યોજના નહોતી બનાવી. તે કરિયાણાની એક થેલી અને ભૂખની થોડી બૂમોથી શરૂ થયું. એક ટેવ વધીને એક રસોડું, વારાફરતી કામની એક વ્યવસ્થા અને એક જાહેર અભિયાન બની ગઈ.

આ કોઈ ઇલાજ નથી. એક સભ્ય, હૂલિયા રામિરેઝ, કહે છે કે કાશ સ્થળાંતરિતોને પોતાના દેશમાં જ કામ મળે, જેથી કોઈને ઘર છોડવું ન પડે.

આપણે શું શીખી શકીએ

સ્રોત (અંગ્રેજીમાં)

• In These TimesThe Patrons of Veracruz
• Comboni MissionariesMexico: Solidarity Without Borders
• VICEThese Women Are Feeding Central American Immigrants Atop a Speeding Train
• BELatinaMeet Las Patronas, the Mexican Women Who Have Fed Migrants From a Moving Train

હકીકત-ચકાસણી નોંધ: શરૂઆત કેવી રીતે થઈ તે વિશે સ્રોતોમાં ફરક છે. In These Times ફાટક પર બે બહેનો, બેર્નાર્દા અને રોસાનાં નામ આપે છે. Comboni નોર્માને ત્રીજી બહેન તરીકે ટાંકે છે, જેમાં રોસા રોટલી ફેંકે છે. Vice કહે છે કે નોર્માએ કરિયાણું આપી દીધું. વાર્તામાં ફક્ત 'રોમેરો પરિવારની બહેનો' લખ્યું છે. પહેલા દિવસે આશરે 30 થેલીઓ (Comboni, BELatina) કે 25 ટિફિન (Vice) જણાવાયાં. જૂથમાં 15 (2012), 14 (2015) અને આશરે 20 (2026) સ્ત્રીઓ જણાવાઈ. રોજનાં ભોજનની ગણતરીમાં ઘણો ફરક છે, એટલે કોઈ ગણતરી આપી નથી. ફ્રોન્તેરા સુર પછી Viceએ ટ્રેન પર એક સ્થળાંતરિત જોયો (2015), Comboni કહે છે કે ટ્રેનમાં મુસાફરીની મનાઈ છે, અને BELatina (2026) કહે છે કે હજારો લોકો હજી મુસાફરી કરે છે. મંગેતરવાળી વાત નોર્માનું પોતાનું કથન છે. “અમારો મત” વાળી લીટીઓ અમારું પોતાનું અર્થઘટન છે. બાકીનું બધું ઉપરના સ્રોતોમાંથી છે.